Безгә 15 яшь
Россия буенча милли басмалар арасында иң зур тиражлы газета
Тираж — 35 000 экз.
“Бәллүр
каләм – 2013”тә
“Медиапроект” номинациясе
Язмалар исемлегенә күчү

“Хәзер ялгансыз яшәү куркыныч кебек”

12 Декабрь 2018 402
Чын мөселман ялганламый һәм ялганга бирешми.
– Рамил хәзрәт, “мин алдашмыйм” дигән кеше ялганчымы?

– Бүген алдашу-алдашмауның чиге шулкадәр юылган, аны билгеләү авыр. Үткән заманнарда исә ялган ачыктан-ачык күренгән, “бу кеше ялганчы”, дигәннәр. Аллаһы Тәгалә: “Әй, иман китергән бәндәләр, дөрес сөйләүчеләр белән бергә булыгыз”, – ди. Расүлебез үзенең хәдисендә: “Дөрес сөйләү изгелеккә алып барыр, изгелек җәннәткә кертер”, – ди. Кем дә кем дөресен сөйли, ул Аллаһы Тәгалә тарафында “дөрес сөйләүче”, ягъни “ситдик”, дип язылыр. Ә ялган – гөнаһка, гөнаһ – җәһәннәмгә илтә. Кем дә кем гел ялганласа, Раббыбыз хозурында ялганчы дип язылыр”, – ди. Әлеге хәдистән ялган сөйләүнең зур гөнаһ икәнен аңлау зарур. Ул тел гөнаһлары арасында иң беренче урында тора.

– Гайбәттән дә хәтәрме әллә?

– Әйе. Психологлар хәтта ялганның төрләрен билгели. Беренчесе, бала-чага ялганы. Сабыйдан: “Шоколадны кем ашады?” – дип сорасаң, күзеңә карап: “Мин түгел”, – ди. Үзенең авыз кырыйлары буялып беткән булыр.

– Ул шулай алдашырга каян өйрәнә?

– Адәм баласы гына түгел, хайваннар, кошлар да ялганлый. “Кырмыска” сүрәсендә тасвирланганча, Сөләйман пәйгамбәр (г.с.) бөтен тер­лекләрне җыйган вакытта хөт-хөт кошы соңга кала. Ул: “Сәбә илендә булдым. Анда зур тәхетле патша хатынын күрдем. Алар кояшка табына”, – дигәч, Сөләйман (г.с.): “Дөрес сөйлисеңме, ялганлыйсыңмы икән, тикшерербез”, – ди.

Бала ялганчы булып тумый, алар өйдәге кешеләрдән өйрәнәләр. Профессор Жданов дәрес вакытында студентларга баш бармагын күрсәтә дә: “Миңа имән бармагыгызны күрсәтегез”, – ди. Барысы да баш бармагын күрсәтә. Ул: “Бу тәҗрибә шуңа дәлил: кешеләр, бигрәк тә балалар, ишеткәнне түгел, күргәнне эшли”, – ди. Сабый әти-әнисе, иптәшләре һ.б. күреп ялганлый. Аллаһы Тәгалә бит аларның җанын пакь итеп ярата.

Балалар кебек ялганлау өлкәннәрдә дә бар. Әйтик, эшкә соңга калгач, үзебезне яклар өчен, “бөкегә эләктем”, дибез. Чынлыкта, өйдән үк соңга калып чыккан булабыз.

Икенчесе – патологик ялган бар. Андый кеше дөресен әйтеп булганда да ялганлый һәм моны үзе дә сизми кала. Бу – авыру һәм аның сәбәбен табиблар, психологлар да аңлый алмый. Ялганлау кайберәүләрнең җелегенә сеңгән була бит. Хәтта нәселләре белән алдакчылар бар.

Өченчесе – профессиональ ялган. Моңа сату-алу менеджерлары кебек һөнәр ияләре керә. Шыр ялган сөйләмәсәләр дә, төрле-төрле алдауга баралар. Әйтик, “Дөньядагы иң яхшы бургер”, диләр. Алар Җир шарындагы барлык бургерларны авыз итеп карамаган бит!

– Алар һөнәри ялганнары белән үз тормышларына зыян саламы?

– Шуңа күрә күпләр, диндә булмасалар да, вөҗданнарына каршы килә алмыйча, андый эштән китә. Мәсәлән, банк эшчәнлеген карыйк.

* * *

Язманы "Акчарлак" газетасының 49 нчы саныннан укый аласыз.
Рубрика: АНОНС Автор: Энҗе Басыйрова

Әлеге темага башка язмалар:

Безнең белән туры элемтә
Популяр язмалар
ӨСКӘ